Voor Jaice is het best een zoektocht geweest in hoe we thuisonderwijs wilden organiseren. Niet naar wat hij moest leren, maar vooral naar hoe. Hoe prikkel je een kind dat barst van de nieuwsgierigheid, maar niet warm wordt van werkblaadjes of vaste methodes?

Wij zochten naar een manier van leren die niet alleen de leerdoelen afvinkt, maar die ook zijn enthousiasme wakker houdt. En die vonden we in Project Based Learning (PBL).

In deze blog laat ik je zien hoe wij via PBL aan alle leerdoelen van het lager onderwijs werken zonder in te leveren op vrijheid, creativiteit of plezier in leren.

Wat is Project Based Learning?

Project Based Learning (PBL) is leren aan de hand van projecten die ontstaan vanuit de interesses of de leefwereld van het kind. In plaats van aparte vakken, draait alles rond één thema. Bij ons gebeurt dat op een speelse, onderzoekende manier, waarbij Jaice zelf meebepaalt wat hij wil leren binnen het kader dat wij als ouders bewaken.

Stel, hij kiest het thema “het bos”, dan koppelen wij daar leerdoelen aan zoals begrijpend lezen, meten, schrijven, rekenen met breuken, biologie, kaartlezen en zelfs maatschappelijke vorming.

Hoe zorgen we dan dat we met Project Based Learning alle leerdoelen afdekken?

We gebruiken de officiële leerplandoelen voor het lager onderwijs als kompas om Project Based Learning toch te laten voldoen aan alle wensen van de overheid. Rond zijn 12 jaar moet hij examens afleggen om te testen of hij die leerdoelen heeft behaald. Dus bij elk nieuw project kijken we:

• Welke taaldoelen kunnen we hier uithalen? (bv. verslag schrijven, begrijpend lezen, presenteren)
• Welke wiskundedoelen passen erbij? (bv. meten, data verzamelen, tabellen opstellen)
• Welke wereldoriëntatie komt aan bod? (bv. natuur, techniek, mens en samenleving)
• En hoe verwerken we creatieve doelen, ICT, motoriek of mediawijsheid?

Jaice is nu negen, dus hij moet tegen het einde van het jaar waarin hij twaalf wordt kunnen aantonen dat hij alle minimumdoelen behaald heeft. Wij houden dit bij in een overzicht, zodat elk project bijdraagt aan een volledige dekking van de doelen en hij uiteindelijk wordt klaargestoomd voor zijn examens. Het mooie is dat hij dankzij PBL helemaal niet doorheeft dat hij precies leert wat nodig is in dat jaar. Doordat ik alle projecten uitgebreid voorbereid en toegang heb tot algemene leermethodes, kan ik zo kijken welk materiaal in welk project past.

Voorbeeld van ons eerste project ‘Expeditie in het bos’

Tijdens het project leerde hij:

• …over ecosystemen, voedselketens en biodiversiteit (wereldoriëntatie)
• …schreef hij een encyclopedie over de dieren die hij zag in het bos (taal)
• …ging hij aan de slag met het voorbereiden en bouwen van vogel- en voederhuisjes. (wiskunde)
• …ging hij op onderzoek uit in de bibliotheek, op internet en via verschillende AI’s. (mediawijsheid)

In de laatste week van het project gaan we aan de slag met reflectie. Ik pak de doelstellingen erbij en laat hem in een lijstje invullen hoe hij vond dat het ging en waar hij nog in moet groeien. Daarna vul ik mijn lijst in en schrijf ik nog een verslag voor de schoolinspectie. Wanneer de inspectie dan langs komt om te evalueren of Jaice daadwerkelijk leert en de kans krijgt om zich voor te bereiden op het volwassen leven, kan ik een mooi portfolio voorleggen van de projecten die we hebben afgerond. Tot slot bundelen we het project, de reflectielijsten en het verslag samen en slaan we dit op in ons ‘archief’ (lees: zolder bij opa en oma 😂) Op deze manier organiseren we nu Project Based Learning.

Waarom dit voor ons werkt

Het heeft lang geduurd voor ik het aandurfde om te starten met Project Based Learning

• Jaice is geprikkeld vanuit nieuwsgierigheid, waardoor het voelt als spelenderwijs leren
• Er is diepgang en samenhang in alles wat hij leert
• We houden het overzicht en voldoen aan alle vereisten
• Er is ruimte voor creativiteit, avontuur en zelfstandigheid
• We merken een hele mooie diepgaande en sterke band met onze kinderen, waardoor we hen voor ons gevoel beter kunnen begeleiden naar het volwassen leventje.

Kijk voor meer informatie over thuisonderwijs in België ook zeker eens op de officiële website van de overheid.